Japan

Voor het ogenblik telt Japan meer dan 130 miljoen inwoners waarvan 99% tot het mongolide ras behoren. 0,6% van de bevolking zijn Koreaanse immigranten en de overige 0,4% bestaat uit Chinezen, Amerikanen en Europeanen. Hoewel Japan een grote bevolking heeft, is het landoppervlak niet zo groot waardoor Japan een erg dichtbevolkt land is. Grote delen van het land zijn verder bergachtig en moeilijk te ontwikkelen zodat de bevolking in werkelijkheid minder dan 10% van het land bewoont. Maar liefst 76% van de bevolking leeft dan ook in de steden. In Tokyo, Japans hoofdstad en tevens grootste stad zijn dat er 12 miljoen. Andere steden met meer dan 1 miljoen inwoners zijn: Fukuoka, Kobe, Kyoto, Osaka, Sapporo, Yokohama, Nagoya, Hiroshima, Kawasaki en Kitakyushu.
Na de Tweede Wereldoorlog onderging het Japanse leven een grote verandering. Het traditionele Japanse huis was vrijstaand, van hout, had dakpannen, en bijna alle kamers hadden tatami's op de vloer. De kamers in de moderne huizen zijn meestal in westerse stijl ingericht met houten vloeren en de huizen zelf zijn vaak gebouwd op stalen pilaren.
De mensen in de stedelijke gebieden wonen in grote flats van gewapend beton. Het grootste verschil tussen Japanse en westerse huizen is dat in de Japanse huizen geen schoenen worden gedragen en dat ten minste één kamer in Japanse stijl is ingericht met een tatami vloer.
In april volgend op hun zesde verjaardag gaan Japanse kinderen naar de eerste groep van de basisschool. Zes jaar lang gaan zij naar de basisschool, waar ze les krijgen in de Japanse taal, rekenen, natuurwetenschappen, sociale wetenschappen, muziek, handvaardigheden, gymnastiek en huishoudkunde (eenvoudig koken en naaien). Tijdens de drie jaar middenschool krijgen ze ook nog Engels. Een normale basisschoolklas telt 30 leerlingen. Voor het onderhoud van hun school zorgen de kinderen zelf. Elke dag poetsen ze zelf de klaslokalen, toiletten, hal en speelplaats. Op de meeste middenscholen dragen de leerlingen een schooluniform. Alle leerlingen zijn ook verplicht deel te nemen aan naschoolse activiteiten zoals toneel, sport, wetenschappen. De keuze van activiteiten is wel vrij.
Alle kinderen zijn ook verplicht naar school te gaan tot de negende groep (16 jaar). Ze kunnen dan vrij kiezen om nog drie jaar middelbare school te volgen. Na een eindexamen kunnen ze dan naar de universiteit. Tegenwoordig hebben de meeste gezinnen maar een of twee kinderen. Vroeger woonden de grootouders gewoonlijk bij hun kinderen en kleinkinderen, maar nu wonen zij vaker alleen. Ook leven de Japanners langer dan vroeger, wat betekent dat Japan nieuwe methoden moet ontwikkelen om bejaarden te helpen en ervoor te zorgen.
Veel Japanners werken bij grote bedrijven waarvan een aantal in de hele wereld bekend is geworden. Ze brengen veel tijd door op kantoor en soms moeten zij ook werken op plaatsen erg ver van hun woonplaats. Natuurlijk heeft Japan ook erg veel kleine bedrijven. Een aantal daarvan zijn boerderijen, fabrieken en familiebedrijfjes. In de familiebedrijfjes werkt iedereen mee en sommige bestaan al generaties lang. Hoewel vroeger het meestal de mannen waren die werkten, zijn er nu veel meer vrouwen die werken. In 1997 bestond bijna 40% van de beroepsbevolking uit vrouwen.
 

* Post: De post is in Japan betrouwbaar. Postkantoren zijn over het algemeen open op werkdagen van 9 tot 17 uur. Sommige grote postkantoren zijn dagelijks geopend. Op ansichtkaarten (ehagaki) naar Nederland dient een postzegel (kitte, uitspraak: kiete) van 70 yen geplakt te worden (dit bedrag is natuurlijk aan veranderingen onderhevig). Bedenk dat in principe een extra toeslag verschuldigd is als men tekst schrijft op het adresdeel van de kaart, anders dan een adres.
* E-mail: Internetten is meestal geen probleem. Vooral in de grotere steden komen er steeds meer internetcafés.
* Telefoon: je kunt een internationale telefoonkaart kopen en bellen in een internationale telefooncel die je bijna overal kunt vinden. Het staat op de telefooncel dat deze geschikt is voor internationaal telefoonverkeer. Bellen of faxen vanuit Nederland naar Japan? Kies eerst de toegangscode voor Japan, 0081, vervolgens het netnummer en dan het abonneenummer. Een paar netnummers: Tokyo 3, Kyoto 75. Als je in Japan zelf belt komt er uiteraard een 0 voor het netnummer, net als bij ons. Nuttige nummers in Japan zijn het alarmnummer voor de politie: 110; het alarmnummer brandweer of ziekenwagen: 119. Het algemeen hulpnummer: 0120 – 461997.

Rijst is het hoofdvoedsel en wordt gegeten met stokjes, die in het Japans 'hashi' heten. Naast rijst houden de Japanners van brood en noedels en een rijke variatie van vlees, vis, groenten en fruit. Bij het traditionele Japanse koken worden verse ingrediënten met grote zorg bereid. Een typisch Japanse maaltijd bestaat uit rijst, groenten, miso-soep, pickles en vis of vlees. Voor het kruiden wordt gewoonlijk sojasaus (shoyu) gebruikt, en bij rijst wordt vaak gedroogd zeewier (nori) gegeten. Zeewier is lekker en ook erg gezond! Bekende gerechten zijn verder sashimi; dunne schijfjes rauwe vis met hete mierikswortelpasta (wasabi), en sushi; schijfjes rauwe vis op of in reepjes licht met azijn besprenkelde rijst. Het klinkt misschien eenvoudig, maar het kost vele jaren van opleiding om een goede kok te worden. Tempura is gefrituurde zeevis en groenten, een gerecht dat in de 16de eeuw door Portugese handelaars in Japan werd geïntroduceerd. Tot 100 jaar geleden aten Japanners geen vlees, maar nu zijn er veel gerechten met kip, varkensvlees of rundvlees. Zo is Japanse saté (yakitori) erg populair, en ook sukiyaki, rundvlees gekookt met groenten en tofu in een pot op tafel, is een geliefd gerecht. Ook noedels (soba, udon) zijn in Japan erg populair en worden vaak in plaats van rijst gegeten, opgediend in een diepe kom hete soep met groenten, vlees of vis. Verder kun je natuurlijk in Japan eten van haast elk land ter wereld krijgen zoals hamburgers, patat en andere 'fastfood' (erg populair bij Japanse jongeren). Voor de maaltijd zeg je; "Itadakimasu", en na de maaltijd zegt men "Gochiso-sama deshita", als dank voor het eten.

Drinken:
Kraanwater is overal goed drinkbaar. Het kan wat naar chloor smaken, maar het is drinkbaar. Verder wordt er in Japan veel thee gedronken en dan met name in de variant ‘groene thee’. Op verscheiden plaatsen in de steden staan automaten waar drank te koop is; je kunt kiezen uit koude of warme dranken. Ook koffie, met of zonder melk of suiker! Sake is wellicht de meest bekende drank van Japan, maar er wordt toch ook veel bier gedronken.

De cultuurverschillen tussen Japanners en Europeanen zijn zo groot, dat je er een heel boek aan zou kunnen wijden. Hieronder zijn er een paar uitgepikt die van direct en dagelijks belang zijn bij de omgang met de plaatselijke bevolking.

Gedragsregels:
De meeste Japanners leven volgens relatief strakke normen en waarden. Het dagelijks leven is doorspekt van gedragregels, die voor ons als westerling moeilijk te doorgronden zijn. Er wordt niet meteen, van ons als toerist (gaijin), verwacht dat wij ons aan die regels houden. Uiteraard levert het respect op als je je aan de gedragregels houdt, waarvan je op de hoogte bent. Neem eens een kijkje op de volgende site: http://uchiyama.nl. Hier vind je tal van interessante wetenswaardigheden.
Regels waarvan je wel op de hoogte moet zijn, zijn er natuurlijk ook. Zo mag je nooit met je schoenen tatami-matten betreden. Trek ze dus altijd uit als je een kamer binnenkomt. Ditzelfde geldt voor de planken vloeren van tempels. De Japanse bevolking let hier zelf streng op (en ook op jou als je als voor Japanners zeer herkenbare buitenlander nadert), en zal je erop attenderen als je dit vergeet.
Begroetingen gaan gepaard met buigingen, niet met handen geven (en zeker niet met zoenen in het openbaar). Mensen die lager in rang staan maken een diepere buiging naar hoger geplaatsten. Voor buitenlandse toeristen is een lichte buiging voldoende.

Kunstvormen:
* Theater en muziek: Er zijn drie traditionele vormen van Japans theater. De oudste daarvan wordt Noh genoemd, een vorm die zich ontwikkelde in de 14e eeuw. Bij Noh is de aankleding van het toneel eenvoudig en de acteurs dragen maskers en klassieke kostuums. Zij zingen hun tekst terwijl ze langzame bewegingen op het podium maken. Kabuki ontwikkelde zich in de 17e eeuw. Het is vol dramatische scènes en vol actie. De kostuums zijn kleurrijk en tot in de puntjes verzorgd. Zwaardgevechten, dansen, spectaculaire wisselingen van kostuums en bijzondere effecten zoals sneeuwstormen en donder zijn erg populair. Bunraku is een soort poppentheater dat voor het eerst werd opgevoerd in de 16e eeuw. De poppen zijn ongeveer half zo groot als een normaal mens en erg goed gelijkend. Iedere pop wordt bediend door drie personen die op toneel zichtbaar zijn. Er zijn wel grote overeenkomsten tussen deze typen van theater; zowel bij Noh als Kabuki worden alle rollen door mannen of jongens gespeeld en bij alle drie is muzikale begeleiding belangrijk. Modern theater is natuurlijk ook populair in Japan en ook verschillende vormen van Westerse muziek, van klassiek tot jazz, blues, rap en rockmuziek. Maar ook de klassieke Japanse volksmuziek is nog steeds populair, vooral de Japanse trommels (Wadaiko), die vaak enorm groot en dreunend zijn, trekken bij festiviteiten veel publiek.
* Beeldende kunsten: Een van de bekendste Japanse kunsten is de Ukiyo-e, dat in de 17e eeuw werd ontwikkeld. Bij Ukiyo-e maakt men met behulp van een houtsnedeblok afdrukken van mensen en landschappen, het dagelijkse leven en de theaterwereld. Het is nog steeds erg populair; schoolkinderen leren de techniek om eenvoudige afdrukken te maken en veel mensen gebruiken deze techniek om hun eigen Nieuwjaarskaarten te vervaardigen. Een hele oude Japanse kunstvorm is de Manga, oorspronkelijk begonnen als komische spotprenten. De oudste komische tekeningen dateren uit de 7e en 8e eeuw. Later maakte Manga gebruik van dieren en eigenaardige menselijke figuren om de draak te steken met hebzuchtige edelen en monniken. Ukiyo-e kunstenaars zoals Hokusai, maakten ook Manga. Tegenwoordig zijn de Manga stripverhalen populairder dan ooit en de betere Manga worden ook vertaald in andere talen.
* Kunstnijverheid en ambachten: Japan kent vele traditionele ambachten die als ware kunsten beschouwd moeten worden, zoals aardewerk, textiel en lakwerk. Ook Japans papier (washi) wordt nog steeds met de hand gemaakt. Verder wordt ook bamboe op veel manieren gebruikt: van gewone huishoudelijke goederen zoals rijstlepels tot op ingewikkelde manier in elkaar gevlochten vazen en zelfs muziekinstrumenten. De technieken hiervoor zijn uiterst verfijnd. Houtsnijwerk is ook een belangrijke traditionele kunst in Japan. In tempels vind je vaak mooie houten versieringen en uit hout gesneden boeddhabeelden. Ook in veel huishoudens vind je deze houtsnijwerken terug, in de vorm van dienbladen en versiersels.

Japanse huizen:
In Japan vind je verschillende huizen en flats; oud en nieuw. Vooral op het platteland woont men soms nog in traditionele huizen, van hout en klei en met daken bedekt met dakpannen. Vroeger waren deze huizen vaak bedekt met stro, maar nu zijn er bijna geen huizen met een strodak meer te vinden. De meeste huizen nu zijn gebouwd van beton, hout en aluminium. Omdat er weinig plek is zijn de huizen vooral in de grote steden vaak duur en nogal klein. In de stad wonen dan ook veel mensen in grote flatgebouwen. De zomer in Japan is heet en vochtig, en daarom zijn de huizen zo gebouwd dat er lekker een briesje door heen kan waaien. De meeste moderne Japanse huizen hebben zowel kamers in Japanse als in Westerse stijl. De Japanse kamers hebben schuifdeuren, gemaakt van hout en papier, die ook geheel verwijderd kunnen worden om van twee kleine kamers een grotere te maken. De ingang (genkan), de gang en de keuken hebben houten vloeren, in de andere kamers is de vloer bedekt met stromatten (tatami). Als je een huis in Japan binnengaat doe je je schoenen uit en trek je pantoffels aan, en als je dan een kamer binnengaat met tatami-matten, doe je je pantoffels ook uit en laat ze in de gang achter. 's Avonds worden de futon, met donzen gevulde dekbedden, uitgelegd om op te slapen, en 's morgens worden die dan weer opgevouwen en opgeborgen in speciaal daarvoor bestemde kasten. Alle huizen hebben natuurlijk elektriciteit en stromend water, maar centrale verwarming vind je eigenlijk alleen in Hokkaido, waar de winters erg koud zijn. In de rest van Japan wordt eigenlijk een kamer alleen verwarmd als die gebruikt wordt. Elk Japans huis heeft wel een badkamer (o-furo). Het bad is vierkant en diep. Voor je in bad gaat was je je met zeep, naast het bad. Na de zeep te hebben afgespoeld ga je in het bad. Het gehele gezin maakt zo gebruik van hetzelfde bad en jonge kinderen baden vaak samen met hun ouders. Baden is voor de Japanners een ontspannend, plezierig deel van de dag.

Feesten en tradities:
Het belangrijkste feest in Japan is het Nieuwjaar (o-Shogatsu). Alle winkels en bedrijven zijn tussen de eerste en derde januari gesloten. Met Nieuwjaar komt men met de familie bij elkaar en veel gezinnen bezoeken dan ook hun ouderlijk huis. Om middernacht op 31 december worden speciale noedels gegeten (die een lang leven beloven) en dan gaat men naar de plaatselijke tempel of schrijn om te bidden voor voorspoed in het nieuwe jaar. Op 1 januari wordt een speciaal ontbijt opgediend, kinderen krijgen geld van hun ouders en familie en iedereen kijkt verlangend uit naar de nieuwjaarskaarten die allemaal direct op Nieuwjaarsmorgen bezorgd worden.
Een heel andere belangrijke feestdag is O-bon, dat rond 15 augustus wordt gevierd. Dan komen, volgens de traditie, de geesten van dierbare overledenen naar huis. Huizen en grafstenen worden schoongemaakt en speciaal voedsel wordt achtergelaten als offer aan de geesten. Verder worden overal in de omgeving en rond het huis lampionnen opgehangen om de geesten naar het huis toe te leiden. Verder worden er grote feesten gegeven met speciale dansen en vuurwerk.
Er is een aantal feesten speciaal voor kinderen. Op 3 maart is het poppenfeest (Hinamatsuri). Dan worden in het huis prachtige poppen uitgestald die het keizerlijk hof van vroeger voorstellen. 5 Mei is de dag van de kinderen en is voornamelijk een feestdag voor jongens. Bij alle huizen met jongens in de familie worden wimpels in de vorm van karpers opgehangen (Koinobori). De karper is het symbool van kracht. Voor iedere man of jongen in de familie hangt een wimpel.
Op 7 juli wordt het Tanabata-festival (Sterrenfeest) gevierd, naar een oude legende over twee geliefden, gesymboliseerd door twee sterren, die gescheiden door de melkweg, elkaar ieder jaar op deze avond mogen ontmoeten.
Op 15 november is er een feest waarop meisjes van 3 of 7 jaar en jongens van 5 jaar worden meegenomen naar een tempel om te bidden voor een goede gezondheid.
Het hele jaar door worden er ook talloze plaatselijke feesten, of Matsuri, gevierd. De grotere hiervan trekken wel duizenden toeschouwers.

Typisch Japans:
* Origami: Origami is het vouwen van een vierkant stuk gekleurd papier in verschillende vormen. Van een stuk papier kun je zo vogels, honden, en zelfs gorilla's maken. Als iemand erg ziek is vouwen familie en vrienden 1000 papieren kraanvogels als gebed voor beterschap.
* De theeceremonie: Bij de theeceremonie (Chanoyu), die dateert uit de 15e eeuw, bereidt de gastheer/vrouw op rituele wijze thee en voedsel en serveert dat. Men moet zich dan aan uiterst verfijnde regels houden die bedoeld zijn om de ceremonie eenvoudig en aantrekkelijk te houden, zonder onnodige beweging of gebaar. De gastheer brengt de tuin op orde en kiest de juiste versieringen voor de theekamer en het juiste gerei, in overeenstemming met het seizoen. De gasten bewonderen dit alles en maken op- of aanmerkingen. Theeceremonie is dus niet alleen op correcte en elegante wijze thee serveren, maar betekent ook leren over architectuur, tuinen, aardewerk, kalligrafie, geschiedenis en godsdienst, wat dus heel wat jaren kan kosten.
* Bloemschikken: Het Japanse bloemschikken (Ikebana) dateert eveneens van rond de 15e eeuw. Bloemen worden volgens strenge regels geschikt om hemel, aarde en mensheid voor te stellen. Er zijn veel verschillende Ikebana stijlen, van erg eenvoudig tot erg overdreven, maar ze geven allemaal een speciale betekenis aan de manier waarop de bloemen zijn geschikt.
* Traditionele kleding: In het leven van alledag draagt men in Japan dezelfde soort kleding als de mensen in de meeste landen, maar op bijzondere dagen geven veel mensen ook nu nog de voorkeur aan de traditionele Kimono. Die wordt om het lichaam gewikkeld en vastgebonden met een obi. De kimono's van jonge meisjes zijn vrolijk gekleurd, die van oudere vrouwen wat ingetogener en die van mannen helemaal donker gekleurd. Met Nieuwjaar en ten tijde van de diploma-uitreiking kun je veel vrouwen, jong en oud, in kimono zien. Bij bruiloften en andere formele gelegenheden dragen mannen zwarte kimono’s met het familiewapen. Een goede zijden kimono is erg duur en wordt met grote zorg behandeld en dan doorgegeven van vader op zoon en van moeder op dochter. Verder is het erg moeilijk een kimono om te doen en de obi op de juiste wijze vast te maken; veel vrouwen nemen hier dan ook les voor. Er is ook nog een soort kimono die yukata wordt genoemd; een eenvoudig licht katoenen kledingstuk dat in de zomer wordt gedragen of in huis na het baden. Bij een kimono worden geen schoenen en sokken gedragen, maar hoge houten klompen (geta), of lage sandalen van katoen of leer (zori). Die worden gedragen met katoenen sokken (tabi) die een gleuf hebben tussen de grote en de tweede teen, waar het riempje van de sandaal tussen moet.
* Onsen: In Japan kent men vele plaatsen met heetwaterbronnen, waar omheen een bad is gebouwd. Deze worden 'onsen' genoemd. De onsen zijn ontstaan doordat Japan een vulkanisch actief eiland is en het water verwarmd wordt door deze vulkanische activiteiten. In het hete water, dat warmer dan 25 °C dient te zijn om onsen te heten, zijn allerlei mineralen opgelost die een geneeskrachtige werking hebben. Naast de geneeskrachtige werking wordt het baden in een onsen voornamelijk gezien als een ontspannende activiteit. Het baden in onsen gaat in Japan zo'n 1000 jaar terug, toen men het in de Heianperiode ontdekte. Volgens de verhalen merkte men de geneeskrachtige werking bij de gewonde soldaten uit de veldslagen die baat hadden bij behandeling in de onsen. Vroeger baadde men in Japan gemengd, mannen en vrouwen bij elkaar, maar onze puriteinse Amerikaanse vrienden spraken hier schande van (ten tijde van de opening van Japan, halverwege de 19e eeuw) en sindsdien gaat het baden meestal gescheiden. Om de onsen werden in de loop van de tijd ryokans en hotels gebouwd zodat de bezoeker zich al badende kan omringen met allerlei comfort. Hoewel de onsen veelal buiten zijn, leiden veel hotels en ryokans het hete water via leidingen naar inpandige baden waardoor men ook binnenshuis kan genieten van de onsen. Er gelden (uiteraard) regels in de onsen. Zo dient men zich volledig te ontkleden en is badkleding niet toegestaan. Het enige dat je mee mag nemen is een klein handdoekje. Eenmaal in de badruimte (binnen of buiten) dien je je eerst te reinigen met heet water. Dit hete water kan uit een aparte kraan komen en je moet je met zeep reinigen en dan goed afspoelen met het hete water uit een emmertje. In sommige onsen kan het hete water uit de bron zelf gebruikt maar dit mag niet vermengd worden met het water in de onsen zelf. Pas als je goed schoon bent en er absoluut geen zeepresten meer aanwezig zijn, kun je je langzaam, vooral langzaam, in het hete water laten zakken. Het meegenomen handdoekje dient om het gezicht af en toe af te vegen maar het mag niet in het water komen. Voorkom dit, want het kan voor hilariteit zorgen. Vaak ziet men baders met het opgevouwen doekje op het hoofd maar men kan het ook naast het bad neerleggen.

Toiletten:
In Japan komt het oosters hurktoilet eigenlijk nog veel voor, hoewel er bij de meeste openbare toiletten een keuzemogelijkheid is, een oosters of een westers toilet. In moderne westerse hotels zijn de westerse toiletten standaard maar soms zijn er in traditionele ryokans alleen maar hurktoiletten. Voor het betreden van deze toiletten staan er speciale slippers klaar.

Algemeen:
Besef voortdurend dat je als gast in een land verblijft waar men nu eenmaal andere omgangsvormen kent. Dat is niet afwijkend, jij gedraagt je afwijkend.

De beste manier om je op je reis voor te bereiden is praten met mensen die het land kennen. Daarnaast kun je reisverhalen lezen en een goede reisgids en kaart aanschaffen en bestuderen. Reisgidsen, boeken met reisverhalen en kaarten kun je online bestellen via www.shoestring.nl bij de gespecialiseerde Geografische Boekhandel Pied à Terre in Amsterdam. Zij beschikken over een uitgebreid assortiment. Bestel je boeken via de website van Shoestring en kijk ook eens op www.piedaterre.nl.

Klimaat:
Japan kent net als Europa vier duidelijk te onderscheiden seizoenen. Eind maart, begin april ontwaakt het land uit haar winterslaap als de pruimen- en kersenbomen gaan bloeien. Vooral als de sakura (kersenbloesems) in bloei staan verkeert het hele land in een collectieve roes. Iedereen is in de ban van hanami (bloemen kijken), een activiteit die graag wordt gecombineerd met overvloedige sakeconsumptie. De maanden april en mei zijn uitstekend om Japan te bereizen. De temperaturen blijven aangenaam tot ongeveer half juni, maar daarna brengt het regenseizoen erg heet en vochtig weer. De zomermaanden juli en augustus zijn door de hoge luchtvochtigheid nog steeds drukkend warm, wat reizen tijdens die periode niet onmogelijk maar erg vermoeiend maakt. In de zomer is het feest in Japan, ieder zichzelf respecterende stad of dorp houdt dan wel een ‘natsu matsuri’ (zomerfestival). Steeds een goed excuus om ’s avonds je yukata (lichte katoenen kimono) aan te trekken en je te gaan vergapen aan ‘hanabi’ (vuurwerk). Vanaf september beginnen de temperaturen langzaam te dalen. Het najaar is terug een geschikte periode voor een reis naar Japan, vooral omdat het dalende kwik zorgt voor schitterende herfstkleuren.

Beste reistijd:
De beste tijd om Japan te bezoeken zijn het voorjaar (eind maart t/m half juni) en het najaar (september en oktober).

 

Japan heet in het Japans 'Nihon' of 'Nippon', hetgeen 'de oorsprong van de zon' betekent. De Japanse archipel ligt ten oosten van het Aziatische vasteland en in het noordwesten van de Grote Oceaan. Japan omvat vier hoofdeilanden, van noord naar zuid Hokkaido (78.500 km²), Honshu (230.000 km²), Shikoku (18.800 km²) en Kyushu (42.000 km²; ongeveer zo groot als Nederland). Daarnaast zijn er ontelbare grote en kleine eilanden die deze hoofdeilanden omringen. Honshu is het hoofdeiland met steden als Tokyo, Kyoto, Osaka, Kobe en Hiroshima. De totale oppervlakte van Japan bedraagt 377.835 km². De eilandenboog strekt zich uit over 3000 km. Op Europa geprojecteerd zou Japan reiken van Stockholm tot Casablanca. De grootste breedte van de landmassa is maar 270 km. De totale kustlijn van Japan is meer dan 26.000 km lang en geen punt in het land is meer dan een paar uur rijden van zee verwijderd. De Japanse kust is bijzonder grillig, met eindeloos veel baaien, diep doordringende zeearmen en ver in zee uitlopende schiereilanden die vaak prachtige landschapsbeelden opleveren.
Geologisch gezien vormen de Japanse eilanden de toppen van een machtig gebergte, dat 9000 m van de zeebodem omhoogsteekt aan de uiterste rand van het continentale plat. Bergen bedekken maar liefst 70 procent van het Japanse land. Het grootste deel van de hoge bergen ligt op het eiland Honshu. Er is een bijzonder bekende bergketen die 'Japanse Alpen' wordt genoemd. Veel bergen daarvan bereiken een hoogte van 3000 meter boven de zeespiegel. Er zijn 265 vulkanen in Japan aan te wijzen, waarvan er vele nog steeds actief zijn. De heilige berg Fuji is met 3776 m de hoogste top van Japan, maar sinds de laatste uitbarsting van 1707 in rust. Japan ligt op het raakvlak van drie geologische platen en is seismisch gezien het actiefste gebied ter wereld. Ieder jaar zijn er in Japan 7000 tot 8000 aardschokken. De meeste daarvan hebben zo'n geringe kracht dat men die nauwelijks voelt, maar als er een aardbeving met grote kracht is, kan dat grote schade veroorzaken. Daarom worden gebouwen zo ontworpen, dat zij niet gauw door een aardbeving kunnen worden verwoest. Men doet dat door funderingen aan te leggen die er voor zorgen dat de gebouwen lichtjes schommelen in plaats van in te storten. Op deze en vele andere manieren hebben de Japanners geleerd om in harmonie met de natuur te leven. Door de geothermale activiteit zijn er in heel Japan duizenden natuurlijke heetwaterbronnen ontstaan, op of net onder bodemniveau. Meer dan 1100 bronnen schijnen een geneeskrachtige werking te hebben, vooral op de ingewanden of het zenuwstelsel. Japanners baden dan ook al eeuwen in de bronnen en gebruiken ze voor ook voor reinigingsrituelen. Van veel bronnen heeft men kuuroorden of onsen gemaakt. Soms is het water heet genoeg om een ei te koken!
De agglomeratie Tokyo is met een inwoneraantal van 31 miljoen mensen het grootste stedelijke gebied ter wereld, qua levensonderhoud de allerduurste woonplaats (volgens de Economist Intelligence Unit in Londen) en is het de regeringszetel van de op één na grootste economie. De stad is het politieke, economische en culturele centrum van Japan en fungeert in die positie, net als vele andere hoofdsteden, als visitekaartje aan de rest van de wereld. Het is bijzonder indrukwekkend om een grote ontwikkelde stad als Tokyo te zien en te beleven. Neem een willekeurige trein of metro en je ervaart onmiddellijk de onmetelijke omvang en overweldigende bevolkingsdichtheid van de stad.
Net zoals België en Nederland is Japan een parlementaire democratie. Japan heeft ook een Keizer. Volgens de Japanse Grondwet is de Keizer het symbool van de staat en van de eenheid van het volk. Hij beeft geen macht ten aanzien van de regering. De Japanse monarchie dateert van vele eeuwen geleden, het is de oudste onafgebroken monarchie in de wereld. Het land is verdeeld in 47 prefecturen (provincies) die onder leiding staan van een gouverneur. Japan heeft zich ontwikkeld tot een economische supermacht. De hoog- technologische industrie (Sony, Toyota, Honda) ontwikkelde zich zeer snel. Deze ontwikkeling geeft aan Japan veel rijkdom maar ook veel verontreiniging.

Fauna en flora:
De verscheidenheid van het Japanse land en van het Japanse klimaat geeft het land een schitterende variëteit aan planten. Op Japan vind je niet minder dan 2500 verschillende plantensoorten. Voorts herbergen de vele bossen meer dan 150 bomensoorten, waaronder eiken, ceders, palmen, kamferbomen, dennenbomen, maar ook beuken, populieren, esdoorns, magnolia's en de beroemde bloeiende pruimen- en kersenbomen. Sommige bloemen en bomen hebben in de Japanse cultuur een belangrijke betekenis. De pijnboom (Matsu) is een symbool voor een lang leven. Bamboe (Take) dat sterk is en buigzaam, staat voor de gave om moeilijkheden te overwinnen en sterk te worden. Kersenbloesems (Sakura), die al na een paar dagen uitvallen, herinneren op een poëtische wijze aan de snelle veranderingen in de wereld.
Het aanbreken van de lente (Haru) wordt in Japan ingeluid door het in bloei komen van de pruimen- en kersenbomen. In de lente melden de weerberichten op welke dagen in de verschillende delen van het land de eerste bloesem wordt verwacht. Het gaan kijken naar de kersenbloesem is populair. Onder de kersenbloesem worden feestjes gegeven om de komst van de lente te vieren. Deze gewoonte wordt Hanami ('bloemen kijken') genoemd.
Meer dan 400 vogelsoorten hebben hun thuis in dit fraaie land, variërend van de kleurrijke Indische pitta tot aan de Japanse kraanvogel. Er leven in Japan zoogdiersoorten die nergens anders voorkomen. De grootste zijn beren, die diep in de bergen leven. In de buurt van boerderijen en dorpen leven vossen en wasberen, die vaak onderwerp zijn van Japanse volksverhalen. Zo staan zij erom bekend dat ze er van houden om mensen voor de gek te houden. Zeer zeldzame verschijningen zijn het Japanse shikahert en de Japanse slaapmuis. Rondom de Japanse eilanden krioelt het van de dolfijnen en walvissen.

De twee belangrijkste godsdiensten in Japan zijn Shinto en Boeddhisme.
Shinto is in Japan een inheemse godsdienst en is ontstaan in het verre verleden. Men geloofde in de Kami, geestelijke krachten in bomen, bergen, zee of wind. Het oude volk van Japan eerde deze krachten en leefde in harmonie met de natuur. Later ontwikkelde Shinto zich verder en werden ook voorouders, helden en andere personen opgenomen in de Kami. De Kami worden vereerd in Schrijnen (Jinja).
Boeddhisme ontstond in India en kwam in het midden van de zesde eeuw via China en Korea naar Japan. Er zijn binnen het Boeddhisme verschillende stromingen. Er zijn veel boeddhistische tempels in Japan en veel gezinnen hebben ook boeddhistische altaren in hun huis waar ze hun voorouders vereren.
Veel mensen zeggen tegenwoordig dat ze geen bepaalde godsdienst hebben, maar de meesten nemen deel aan zowel de Shinto- als aan de Boeddhistische gebruiken. Zo gaan bijvoorbeeld huwelijksplechtigheden volgens Shinto-traditie, en zijn begrafenissen meestal boeddhistisch.
Verder werd in het midden van de 16e eeuw het christendom naar Japan gebracht door Portugese missionarissen, maar slechts een klein percentage van de bevolking is Christen. Ook zijn er aantal nieuwe godsdienststromingen, waarvan vele beïnvloed zijn door een of meer van deze godsdiensten.

Net zoals in de rest van de wereld spelen Japanse kinderen zeer graag. Videospelletjes, zoals Sega en Nintendo, zijn erg populair, maar ze gaan ook graag naar buiten om te voetballen, honkbal te spelen, touwtje te springen of op eenwielers te rijden. Sommige kinderen verzamelen stickers of gummetjes, die ze met vriendjes en vriendinnetjes ruilen. Vanaf hun vijfde jaar nemen kinderen die in de steden wonen privé-lessen na school om te leren zwemmen of piano te spelen. Vanaf hun tiende gaan velen naar speciale scholen voor privé-les, die 'juku' genoemd worden, om hun schoolprestaties te verbeteren.
Japan is een land waar veel sporten beoefend worden. Zeer populair zijn honkbal en voetbal die gespeeld worden in plaatselijke school- en bedrijfsteams. Daarnaast worden ook tennis, skiën, zwemmen beoefend. Echte traditionele sporten zijn sumo, kendo, judo en aikido. Al drie maal organiseerde Japan de Olympische Spelen: te Tokio in 1964, de winterspelen in Sapporo in 1972 en te Nagano in 1998.
Sumo-worstelen is een populaire traditionele sport. Grote, zware mannen proberen elkaar onderuit te halen of uit de kleine ronde ring te duwen. De gevechten zijn kort, en beginnen met rituelen waarbij zout in de ring wordt gegooid om de ring te zuiveren. Sumoworstelaars zijn grote beroemdheden in Japan, en moeten erg hard trainen.

In Japan spreekt men Japans. Het standaard Japans wordt gebruikt en begrepen in heel Japan door mensen van uiteenlopende achtergrond. Maar op het niveau van de spreektaal zijn er aanzienlijke verschillen in uitspraak en woordgebruik, zelfs tussen de gebieden van Tokyo en Kyoto. Er bestaan verschillende niveaus van beleefdheid in de Japanse taal, naar gelang status, leeftijd en situatie. In de dagelijkse conversatie wordt beleefdheid aangegeven met de lengte van werkwoordsuitgangen (langer is beleefder), maar in formele conversatie gebruikt men specifieke woorden. Japans is in tegenstelling tot het Chinees of Vietnamees geen toontaal. Het is niet zo moeilijk wat Japans te spreken. Men gebruikt geen lidwoorden, geen meervoudsvormen, werkwoorden zijn gemakkelijk te hanteren en het gebruik van persoonlijke voornaamwoorden is erg beperkt. Wel moeilijk is het schrift.
De Japanners besteden jaren op school aan het leren van Engels, maar weinigen spreken het goed, hoewel hun Engels waarschijnlijk beter is dan het Japans voor de meeste bezoekers.
Handige woorden zijn:
Dank u (zeer) – Arigato (gozaimass).
Ja/nee – Hai/ne.
Ik begrijp het niet – Wakarimasen.
Help! – Tas’kete!
Sorry/pardon – Sumimasen.
Goedemorgen – Ohayo gozaimasu.
Goedemiddag/goedendag – Konnichiwa.
Goedenavond – Konbawa.
Toilet/wc – otearai/otoire.
Ik ben vegetariër – Watashi wa bejitarian dess.

De reis begint in de Fukuoka, waar je meteen wordt ondergedompeld in een totaal andere cultuur. Doe de eerste dagen rustig aan, kom bij van de vlucht en laat dit overweldigende land langzaam op je inwerken.

We adviseren je dringend om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) en het totale gewicht te beperken tot tien kilo per persoon. Een compacte weekendtas van hetzelfde gewicht is ook mogelijk. Denkend aan de beperkte bagageruimte in de bus, raden we een 'harde' koffer sterk af voor al onze reizen. Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur. In een aantal hotelletjes is laundry service aanwezig, maar deze is vaak duur. Goedkoper is het om je kleding bij een wasserette te wassen. Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld: wandelschoenen, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reisgids, voldoende fotomateriaal, toiletartikelen, wekker, schrijfgerei, schaartje en zakmes (tijdens de vlucht niet in je handbagage stoppen). Op de reizen in het voor- en najaar, vermijd je extreem hoge of lage temperaturen. In een eilandenrijk als Japan is de zee nooit heel veraf, waardoor het tegen de avond frisjes kan worden. Houd daar rekening mee als je houdt van een avondwandelingetje. In de maanden juli en augustus regent het regelmatig in Japan. Regenkleding of een paraplu mag dan niet ontbreken in je reiskoffer.
NB: Het is niet nodig om tenten, slaapzakken, slaapmatjes of muskietennetten mee te nemen.

Bever Zwerfsport: De winkels van Bever Zwerfsport hebben een ruim assortiment aan allerlei reisartikelen. Naast kleding en reisbenodigdheden vind je er ook reisboeken. Leuk om hier met behulp van bekwaam adviserend personeel al vast je vakantie een beetje voor te bereiden. In de meeste grotere plaatsen in Nederland is wel een filiaal te vinden.

De netspanning in Japan is 100 volt. Je hebt een verloopstekker en adapter nodig. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.

Fooien geven is niet gebruikelijk in Japan en kan in sommige gevallen als een belediging gezien worden. Je reisbegeleider verwacht aan het eind van de reis wel een fooi, tenminste als hij/zij zijn werk goed gedaan heeft. Een richtbedrag is € 20 per reiziger. Ook je chauffeur verwacht een fooi.

Japanners zelf zijn verwoede fotografen, waarbij zij vooral zichzelf en hun reisgenoten (laten) vastleggen. Zij doen over het algemeen dan ook helemaal niet moeilijk als wij ze willen fotograferen. In tegendeel, veelal gaan ze keurig poseren. In sommige situaties, zoals het fotograferen in tempels of van mensen, is het netjes als het even gevraagd wordt of er gefotografeerd mag worden. Op plaatsen waar het absoluut niet mag (sommige plekken in tempels of in musea) staat het duidelijk met bordjes aangegeven. De steden hebben vaak grote winkels waar van alles te koop is op het gebied van de digitale fotografie en elektronica. Houd er rekening mee dat Japanse elektronische apparatuur over het algemeen alleen geschikt is voor 100 volt.

De munteenheid is de Japanse Yen (¥ of JPY). De 'sen' is het honderdste deel van de yen, maar deze waarde zie je nergens meer. Er zijn munten van 1, 5, 10, 50, 100 en 500 yen. De biljetten zijn 1000, 2.000, 5.000 en 10.000 yen. Voor de dagkoers van Japanse Yen kun je kijken op www.oanda.com. Mei 2010 was de koers voor 100 Yen gelijk aan € 0,87. Omgekeerd kreeg je voor één euro 114 Japanse Yen.
Creditcards worden bijna overal geaccepteerd. Banken zijn meestal (!) van maandag tot en met vrijdag geopend van 9 uur tot 15 uur, postkantoren van 9 uur tot 19 uur. In alle postkantoren staan er geldautomaten waar je met je gewone bankpas kunt pinnen, als deze voorzien is van het Cirrus- en/of Maestro symbool. De daglimiet bedraagt over het algemeen 50000 yen. Grotere bedragen kun je met de creditcard betalen. Visa en American Express worden op de meeste plaatsen geaccepteerd. Met de Visa kaart kun je ook geld pinnen, de kosten daarvan zijn echter veel hoger dan de gewone bankpas. We raden dus aan om zoveel mogelijk gebruik te maken van je bankpas, maar je hebt natuurlijk zelf de keuze om toch extra contanten mee te nemen. Houd er rekening mee dat geld wisselen nogal wat tijd in beslag kan nemen.

Zakgeld
Het door ons geadviseerde zakgeld is een minimum bedrag voor je maaltijden, drankjes, optionele excursies, entreegelden, ter plaatse te betalen luchthavenbelastingen en fooien. Het bedrag dat je uiteindelijk uitgeeft hangt natuurlijk sterk af van je eigen uitgavenpatroon, souvenirs zijn mede daarom niet inbegrepen.

Wie in Japan met enige aandacht voor hygiëne en huidverzorging op reis gaat, zal meestal geen gezondheidsproblemen tegen het lijf lopen. Hieronder volgt een aantal zaken waar op gelet moet worden.

Eten en drinken: Eet bij voorkeur in drukke restaurants of eettentjes. De mensen eten er niet voor niets en de omloopsnelheid van het bereide eten is hoog. Gerechten die langere tijd in bakken warm gehouden worden, zijn soms een broedplaats van bacteriën. Let er bij het eten van vlees op of het goed doorbakken is. Was je handen goed voor het eten.

Verbranding: Zon en warmte zijn vaak een oorzaak van problemen. Draag een hoofddeksel of paraplu als je wandelt of fietst en smeer je zonodig in met een goede zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor. Die kan het beste van huis meegenomen worden. Drink veel, door hitte en inspanning verlies je grote hoeveelheden vocht. Nog een belangrijke opmerking over de huidverzorging. Maak er een gewoonte van om ook de kleinste wondjes, al is het maar een opengekrabde insectenbeet of een kapotte blaar, te behandelen met jodium.

Artsen: Als je in Japan een arts wilt bezoeken, laat je dan door het personeel van het hotel of door de reisbegeleider adviseren. De artsen zijn goed opgeleid maar spreken vaak maar weinig Engels. Je kunt vrijwel alle medicijnen zonder recept krijgen en ongebruikte spuiten zijn in 99% van de gevallen voorhanden.

Reisapotheek: Een kleine reisapotheek voor de Japan-reis zou als volgt samengesteld kunnen zijn. Naast pleisters, verband, watten en een schaartje, een thermometer, jodium, pijnstillers (aspirine of paracetamol en keeltabletten), O.R.S.-zakjes, Imodium, een insectenwerend middel zoals citronella en een jeukverzachtende stift of zalf. Als je regelmatig essentiële geneesmiddelen moet gebruiken, neem dan een exacte omschrijving hiervan mee in het Engels (niet de merknaam, maar samenstelling en dosering zijn van belang). Neem een dubbele hoeveelheid mee voor de reisperiode en berg dit gescheiden op, zodat je een reservevoorraad hebt.

Vaccinaties: Hieronder staat wat de GGD adviseerde bij het te perse gaan van deze editie. Deze informatie kan veranderen. Bovendien is de vraag wat je nodig hebt afhankelijk van eerdere vaccinaties, eventuele gevoeligheid voor bepaalde middelen, zwangerschap, leeftijd etc. Neem voor advies daarom ALTIJD contact op met je huisarts of de GGD. Voor laatste algemene informatie kun je ook de vaccinatielijn bellen: 0900-9584. Wij geven telefonisch geen verdere informatie. Vaccinaties worden voor gewone reizen naar Japan momenteel niet geadviseerd.

Vaccineren bij je thuis!: Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Shoestring heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.
Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum. Als je minstens 4 weken voor vertrek online contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD! Meer informatie vind je op onze website onder het kopje 'Gezond op reis'.

Nog enkele adviezen voor een prettige verblijf: Gun je lichaam en geest de tijd om zich rustig aan te passen aan de nieuwe tijdzone en locatie. Vermijd spanningen, plan niet meteen van alles. Doe het de eerste dag in ieder geval kalm aan. Als je goed uitgerust bent, kun je alle nieuwe indrukken het beste verwerken en heb je genoeg energie om veel te doen.

Zorg ervoor dat achterblijvers weten in welk land je bent en hoe lang je wegblijft, spreek eventueel af wanneer je contact opneemt. Telefoneren vanuit Japan is meestal geen probleem. E-mailen is in bijna elke stad mogelijk (en een goedkoper alternatief dan bellen) voor degenen die contact met thuis willen onderhouden. Goedkoop is het echter niet. Geef je vluchttijden en vluchtnummers door aan degenen die je ophalen van het vliegveld. Shoestring verstrekt aan derden geen vlucht- of reisinformatie, hotelnamen en telefoonnummers. Eventuele vertragingen kunnen opgevraagd worden via www.schiphol.nl of het informatienummer 0900-0141 van Schiphol of via Teletekst

Contactpersonen: Indien zich noodgevallen tijdens de reis voordoen is het belangrijk dat wij een contactpersoon in Nederland of in België kunnen bereiken. Op het boekingsformulier heb je iemand opgegeven. Het kan gebeuren dat die persoon juist op vakantie is tijdens je reis. Geef in dit geval een tweede persoon op zodat we zeker iemand kunnen bereiken.

In heel Japan hanteert men één tijdzone. In de winter is het acht uur later dan in de Benelux. Japan kent geen zomertijd, in de zomer is het er dus zeven uur later.

Japan kent nauwelijks criminaliteit en is dan ook zeer veilig.

De meeste winkels zijn geopend van 10.00 tot 20.00 uur, inclusief het weekend met uitzonderingen van enkele zon- en feestdagen. Musea zijn in principe alle dagen geopend van 10.00 tot 17.00 uur.